Ο Farouk Ibrahim συχνά αναφέρεται ως ένας δαιμόνιος φωτορεπόρτερ, ένας χάκερ που βρέθηκε στα σωστά μέρη, τη σωστή ώρα, με τους κατάλληλους ανθρώπους, που τον βοήθησαν να δημιουργήσει μια καριέρα που εκτείνεται σε έξι δεκαετίες. Από την επανάσταση του 1952 έως τον πόλεμο της 6ης Οκτωβρίου 1973, και την τελευταία του φωτογραφία στην καρδιά της πλατείας Ταχρίρ κατά τη διάρκεια της επανάστασης του 2011 – οι φωτογραφίες του Ibrahim αποτελούν ένα παράθυρο στην αιγυπτιακή ιστορία. Το έργο του αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν εξετάζεται στο ιστορικό πλαίσιο της φωτογραφίας στην Αίγυπτο. Για αιώνες, οι μόνες εικόνες της Αιγύπτου που έβλεπε η Δύση ήταν ανατολίτικες απεικονίσεις μιας χώρας που φάνταζε ως ένας παράξενος και εξωτικός διαφορετικός κόσμος. Στα τέλη του 19ου αιώνα, η φωτογραφία έγινε, στα χέρια των αρχαιολόγων και των περιηγητών, ένα μέσο καταγραφής και αρχειοθέτησης των απομειναριών του αρχαίου αιγυπτιακού πολιτισμού, αλλά και της καθημερινής ζωής των απλών κατοίκων της Αιγύπτου. Παρ’ όλα αυτά, οι εικόνες που τράβηξαν οι δυτικοί φωτογράφοι ήταν συχνά εξαιρετικά επιμελημένες, σκηνοθετημένα πορτρέτα προσκολλημένα στην εξωτική γοητεία της ανατολίτικης αισθητικής. Μόνο όταν, τον 20ό αιώνα, οι ίδιοι οι Αιγύπτιοι βρέθηκαν πίσω από την κάμερα προέκυψαν πιο γνήσιες αναφορές για τη χώρα. Ο Farouk Ibrahim ήταν πρωτοπόρος σε αυτή την αλλαγή της αντίληψης, παρέχοντας ειλικρινείς αναπαραστάσεις των πολλών όψεων της Αιγύπτου – από τις ιστορίες των πλούσιων και ισχυρών μέχρι τις αφανείς ιστορίες των απλών ανθρώπων.

Η καριέρα του Farouk, ο οποίος γεννήθηκε το 1940, ξεκίνησε όταν στην ηλικία των 12 ετών, στάθηκε δίπλα σε ένα περίπτερο για να ζητήσει να του αναγνωριστεί μία δημοσιευμένη φωτογραφία του στην πρώτη σελίδα μιας εφημερίδας, σχετική με την τραγωδία της πυρκαγιάς του Καΐρου το 1952. Αργότερα, ο Ibrahim βρέθηκε στο σκοτεινό θάλαμο της εφημερίδας El Masry, όπου τον είχε βάλει τιμωρία η μητέρα του. Εκεί, όταν είδε τις φωτογραφίες της Αιγύπτιας ηθοποιού Faten Hamama να κρέμονται για να στεγνώσουν, ερωτεύτηκε το μέσο και τη δουλειά και τελικά κατάφερε να γνωρίσει από κοντά, ως φωτογράφος, μερικές από τις διασημότερες προσωπικότητες της Αιγύπτου, συμπεριλαμβανομένης της ίδιας της Faten Hamama.

Το 2023, στο πλαίσιο της Εβδομάδας Φωτογραφίας του Καΐρου, φιλοξενήθηκε στο πολυχώρο Access Art Space, μία έκθεση με τίτλο «Farouk Ibrahim, Ο Θρύλος». Σε επιμέλεια της Nadia Mounier, η έκθεση ανέδειξε το έργο του εμβληματικού φωτογράφου με ένα σύνολο 150 φωτογραφιών που επιλέχτηκαν από τον γιο του, τον επίσης φωτορεπόρτερ Karim Farouk Ibrahim. Αφού πέρασε πέντε μήνες ξαναζώντας το αξιοσημείωτο ταξίδι ζωής του πατέρα του, μέσα από ένα αρχείο χιλιάδων αρνητικών, γνωρίζοντάς τον ξανά από την αρχή και ανακαλύπτοντας νέες πτυχές της τέχνης του, ο Karim προσπάθησε να καλύψει τους τοίχους της γκαλερί με την κληρονομιά του πατέρα του. Μπαίνοντας στον εκθεσιακό χώρο δύο αντικριστές φωτογραφίες υποδέχονται τους επισκέπτες. Η μία δείχνει τα μέλη του «Συμβουλίου Επαναστατικής Διοίκησης» του 1952, που ηγήθηκαν της εξέγερσης της Αιγύπτου κατά της μοναρχίας και για τη μετάβαση στη δημοκρατία. Η δεύτερη, που τραβήχτηκε στην πλατεία Ταχρίρ τον Φεβρουάριο του 2011, δείχνει ένα μεσήλικο ζευγάρι να υψώνει μια σημαία σε μια περήφανη εορταστική χειρονομία για την πτώση της τριακονταετούς διακυβέρνησης του προέδρου Χόσνι Μουμπάρακ. Οι δύο εικόνες προειδοποιούν γρήγορα τους θεατές για την ιστορική αξία του αρχείου που εκτίθεται. «Από τη μία επανάσταση στην άλλη», όπως το έθεσε άψογα ο μεγαλύτερος γιος του, Hisham Farouk Ibrahim.

Nelly, The ‘Butterfly’ of Egyptian Cinema

Οι φωτογραφίες καλύπτουν εξήντα χρόνια ζωής στην Αίγυπτο, δίνοντας την ευκαιρία για έναν προβληματισμό σχετικά με τις ταραγμένες κοινωνικές, πολιτικές και πολιτιστικές αλλαγές που σημειώθηκαν κατά τη διάρκεια αυτών των έξι δεκαετιών. Αναδεικνύουν επίσης τη δύναμη του φωτορεπορτάζ να παρουσιάζει μια αφήγηση που έρχεται σε αντίθεση με τις κυρίαρχες ιστορικές αναφορές. H πρώτη αίθουσα της έκθεσης είναι μια εισαγωγή στη ζωή και το έργο του Ibrahim ως φωτορεπόρτερ στην εφημερίδα Akhbar Al Youm, όπου ξεκίνησε την καριέρα του ως έφηβος υπάλληλος γραφείου πριν εξελιχθεί σε έναν από τους πιο διάσημους φωτογράφους της Αιγύπτου. Σελίδες της εφημερίδας με τις φωτογραφίες του κρέμονται πάνω από μια γυάλινη βιτρίνα γεμάτη με κειμήλια της καριέρας του: η συνδικαλιστική του κάρτα δημοσιογραφικές άδειες για συνεδριάσεις του κοινοβουλίου, προεδρικές επισκέψεις και ταξίδια στις μακρινές γωνιές του κόσμου, επίσημες επιστολές και προσκλήσεις, ένα ρολό φιλμ που αποτυπώνει εικόνες από την υπογραφή των συμφωνιών του Καμπ Ντέιβιντ. Δίπλα τους υπάρχει ένα πορτρέτο του καλλιτέχνη που πηδάει χαρούμενα στον αέρα, με το ένα χέρι στο πλευρό του και το άλλο υψωμένο στον ουρανό – σαν να καλωσορίζει τους επισκέπτες στο ταξίδι που ακολουθεί. Αυτή η φωτογραφία τραβήχτηκε από ένα από τα μέλη του θιάσου Al-Reda. Ο Farouk Ibrahim προσπαθούσε να εξηγήσει σε μια χορεύτρια πώς να εκτελέσει την κίνηση, ώστε να μπορέσει να τη φωτογραφίσει. Καθώς ήταν γνωστός για την ευλυγισία του, απλώς της έδειξε πώς να το κάνει και τότε ένας άλλος χορευτής τράβηξε αυτή τη φωτογραφία.

Ο Ibrahim είναι διάσημος για τη συνεργασία του και με τους τρεις προέδρους που κυβέρνησαν όσο ζούσε, δηλαδή τον Γκαμάλ Αμπντέλ Νάσερ, τον Ανουάρ Ελ Σαντάτ και τον Χόσνι Μουμπάρακ. Στην έκθεση, τρεις αίθουσες παρουσιάζουν τις διαφορετικές πτυχές της ζωής κατά τη διάρκεια των αντίστοιχων διακυβερνήσεών τους. Βλέπουμε τον Νάσερ να χαιρετά τα πλήθη που γιορτάζουν τη νίκη της Αιγύπτου στον πόλεμο του 1973, τον Σαντάτ να υπογράφει τις συμφωνίες του Καμπ Ντέιβιντ και φωτογραφίες του Χόσνι Μουμπάρακ μαζί με τον γιο του, Γκαμάλ στη τελετή της αποφοίτησής του από το Πανεπιστήμιο. Οι φωτογραφίες του Ibrahim αποτελούν ένα αρχείο των εξεγέρσεων, των γεγονότων και των ιστορικών προσωπικοτήτων που διαμόρφωσαν την Αίγυπτο στο πέρασμα των δεκαετιών. Ωστόσο, εξίσου εξέχουσα θέση στο ρεπερτόριο της δουλειάς του Ibrahim κατέχουν τα πλήθη των ανθρώπων των οποίων τα ονόματα δεν έμειναν η ιστορία.

Παράσταση του Εθνικού τσίρκου στις φυλακές Tora (1963)

Στην αίθουσα Νάσερ υπάρχουν φωτογραφίες των καλλιτεχνών του Εθνικού Τσίρκου σε μία επίσκεψή τους στις φυλακές Tora το 1963, όπου παίζουν μπροστά σε φρουρούς και κρατούμενους, εργάτες που δουλεύουν σκληρά στα έργα κατασκευής του Φράγματος του Ασουάν και δύο άνδρες με κελεμπίες που αγοράζουν εισιτήρια για την ταινία “Η λάμπα της Umm Hashem”, του 1968. Η αίθουσα Σαντάτ δείχνει τα πλήθη να αποχαιρετούν τον πρόεδρο πριν πάει να υπογράψει τη συμφωνία του Καμπ Ντέιβιντ, με τις εκφράσεις τους να κυμαίνονται από χαρά και λατρεία μέχρι απλή περιέργεια, ακόμη και φαινομενική δυσαρέσκεια – μία γκάμα των δημόσιων αντιδράσεων στην ιστορική συνθήκη ειρήνης. Ο θάνατος της Ουμ Καλσούμ μετά από μάχη με την καρδιοπάθεια, μια στιγμή εθνικής θλίψης και τραγωδίας, δεν εξιστορείται μέσα από την εντυπωσιακή δημόσια κηδεία της, αλλά μέσω μιας φωτογραφίας στην οποία δύο νοσοκόμες κλαίνε έξω από το δωμάτιο του νοσοκομείου της.

Στην αίθουσα Μουμπάρακ, το χρώμα κυριαρχεί στις περισσότερες φωτογραφίες. Αυτές του πρώην προέδρου είναι κυρίως επίσημα πορτραίτα και συνεντεύξεις Τύπου που πραγματοποιούνται μπροστά σε τεράστιες αφίσες με την εικόνα του, αλλά σπάνια τον βλέπουμε να αλληλεπιδρά με το ευρύτερο κοινό. Οι εικόνες της ζωής των απλών πολιτών, εν τω μεταξύ, φαίνονται αποκομμένες από αυτά τα διάσημα περιβάλλοντα: Εργαζόμενοι που διαβάζουν βιβλία στα μέσα μαζικής μεταφοράς, χασάπηδες που πωλούν κρέας στην Κορνίς του Νείλου, δύο ζευγάρια χέρια που κρατούν μάζες φτερωτών εντόμων κατά τη διάρκεια της εισβολής ακρίδων στην Αίγυπτο το 2004 και μια οικογένεια που στριμώχνεται κάτω από μια σκηνή στο πεζοδρόμιο μετά τον σεισμό του 1992 – το μόνο γεγονός που αποδίδεται ασπρόμαυρα στην αίθουσα. Σε κάθε ιστορική καμπή, το έργο του Ibrahim παρέχει στους επισκέπτες τόσο την επίσημη καταγραφή, όσο και την ιστορία εκείνων στους οποίους δεν δίνεται φωνή. Μέσα από αυτόν τον καταιγισμό προσώπων, μας υπενθυμίζεται ότι ενώ η ιστορία μπορεί να γράφεται από τους νικητές, χτίζεται επίσης στους ώμους των απλών πολιτών.

Ένα βασικό και ευρέως αναγνωρισμένο χαρακτηριστικό του έργου του Ibrahim είναι η οικειότητα με την οποία αποτύπωσε τα θέματά του. Ο αξιόλογος φωτορεπόρτερ δεν έδωσε μόνο βάρος στους απλούς πολίτες, αλλά προσπάθησε να αναδείξει την ανθρώπινη πλευρά και εκείνων των οποίους η πολιτιστική μνήμη ενίοτε αναγάγει σε θεϊκή υπόσταση. Ένα παράδειγμα είναι η περιβόητη φωτογράφισή του που απεικονίζει μια μέρα από τη ζωή του Ανουάρ Ελ Σαντάτ. Οι εικόνες δείχνουν τον Σαντάτ να κάνει τις ίδιες πρωινές τελετουργίες που κάνουν οι περισσότεροι άνθρωποι: ξυρίζεται μπροστά στον καθρέφτη του μπάνιου, ξαπλώνει στο δωμάτιό του και διαβάζει την εφημερίδα. Μετά τη δημοσιοποίησή τους, αυτές οι φωτογραφίες προκάλεσαν εκτεταμένες επικρίσεις. Ο πρόεδρος, τον οποίο οι περισσότεροι πολίτες γνώριζαν μόνο μέσα από τις επίσημες φωτογραφίες, τις ομιλίες και τις δημόσιες εμφανίσεις του – όλες εξαιρετικά επιμελημένες – είχε επιλέξει να τον δουν όπως τον βλέπουν μόνο οι πιο κοντινοί του άνθρωποι. Σε πολλούς παρατηρητές, αυτό φαινόταν ανάρμοστο.

Δυο φωτογραφίες που ξεχωρίζουν από αυτή τη σειρά δείχνουν, η μεν πρώτη τον Σαντάτ να ξυρίζεται μπροστά σε έναν καθρέφτη ντυμένο μόνο με τα εσώρουχά του, ενώ στη δεύτερη φορά ένα μπουρνούζι και είναι ξαπλωμένος στο πάτωμα με τα χέρια απλωμένα στο πλάι και τα πόδια να ακουμπούν πάνω σε έναν σωρό πετσέτες. Και στις δύο φωτογραφίες, η αντανάκλαση του φωτογράφου διακρίνεται στον καθρέφτη – μια ειλικρινής υπενθύμιση της διαμεσολαβημένης διαδικασίας της φωτογράφησης, αλλά και του ρόλου του ίδιου του Σαντάτ σε αυτή την άτυπη αναπαράσταση. Αυτή η σειρά φωτογραφιών, που δείχνει τον πρόεδρο σε απλές καθημερινές στιγμές, δημιουργήθηκε με αφορμή μια συνέντευξη Τύπου που δεν μπόρεσε να παρακολουθήσει ο Ibrahim, κατά τη διάρκεια της οποίας μόνο ένας Αμερικανός φωτογράφος είχε την άδεια να περάσει τον κλοιό που χώριζε τον πρόεδρο από τους εκπροσώπους των μέσων ενημέρωσης. Αφού έμαθε ότι ο ξένος δημοσιογράφος είχε στην πραγματικότητα προσληφθεί για τη δημιουργία ενός βιβλίου για τον Σαντάτ, ο Ibrahim έγραψε μια μακροσκελή επιστολή ζητώντας από τον πρόεδρο να προσφέρει την ίδια ευκαιρία και σε έναν Αιγύπτιο φωτογράφο, κάτι που τελικά έγινε αποδεκτό. Αυτή η ιστορία είναι ενδεικτική των εμποδίων, που υψώνονταν μεταξύ της πολιτικής ή πολιτιστικής ελίτ και του αιγυπτιακού κοινού – τα οποία ο Ibrahim προσπάθησε να αποδομήσει μέσω του τολμηρού αιτήματός του και του έργου που ακολούθησε.

Χρειάζεται πολλή εμπιστοσύνη, αγάπη και σεβασμός, ίσως και λίγη σεμνότητα, για να επιτρέψει ο πρόεδρος μιας χώρας σε έναν φωτογράφο να απαθανατίσει τις καθημερινές του τελετουργίες, φορώντας μόνο τα εσώρουχα. Και χρειάζεται επιμονή, τόλμη, περιέργεια και ενθουσιασμός για να κερδίσει κανείς αυτό το προνόμιο. Αυτό συνέβη με τον Ibrahim. Αυτή η διάσημη δημοσιογραφική είδηση που συγκλόνισε ένα πρωί τους Αιγύπτιους και τον αραβικό κόσμο  θα έμενε αξέχαστη για γενιές. Πώς μπόρεσε ο πρόεδρος Σαντάτ, ο οποίος ήταν γνωστός για την εξαιρετική του κομψότητα, να εγκρίνει μια τέτοια φωτογράφιση; Εκείνη την εποχή, η σύζυγος του προέδρου, Τζιχάν Αλ-Σαντάτ, δεν ήταν στην πόλη. Δεν είδε τις δημοσιευμένες φωτογραφίες, αλλά άκουσε για εκείνη την «επαίσχυντη» είδηση, όπως την αποκαλούσε, όπως όλοι άλλωστε. Τηλεφώνησε στον πρόεδρο και επέμεινε να τιμωρήσει τον φωτογράφο, μη πιστεύοντας ότι είχε λάβει την έγκριση από τον ίδιο. Ο Σαντάτ απάντησε στην θυμωμένη σύζυγο και στους συμβούλους του λέγοντας ότι δεν καταλαβαίνουν τι σημαίνει πραγματική δημοσιογραφία.

Η Καλσούμ ανάμεσα σε στρατιώτες που επέστρεψαν από τη μάχη της Φαλούτζα

Ανάμεσα στις ιστορίες που κυκλοφορούν για τον φωτογράφο είναι μια που φημολογείται ότι ανέβηκε στον ώμο του στρατάρχη Αμπντέλ Χακίμ Αμέρ, του Αιγύπτιου Υπουργού Άμυνας μέχρι το 1967. Ο γιος του επιβεβαιώνει την εγκυρότητα του περιστατικού: «Το περιστατικό συνέβη πραγματικά. Ο πατέρας μου ήταν με τον Πρόεδρο Γκαμάλ Αμπντέλ Νάσερ στη Συρία το 1958 και ήθελε να τραβήξει μερικές φωτογραφίες του να εκφωνεί μια ομιλία μπροστά στις μάζες. Ενώ το έκανε αυτό, και χωρίς να το καταλάβει, ακούμπησε το ένα του πόδι στον ώμο ενός από τους παρευρισκόμενους, και όταν τελείωσε, εξεπλάγη που αυτό το άτομο ήταν ο στρατάρχης Αμπντέλ Χακίμ Αμέρ, Υπουργός Άμυνας εκείνη την εποχή». Αυτό το περιστατικό δεν επηρέασε αρνητικά το μέλλον του brahim ως «φωτογράφου προέδρων και αρχηγών κρατών», από τον Γκαμάλ Αμπντέλ Νάσερ μέχρι τον Ανουάρ Σαντάτ και καταλήγοντας στον Μοχάμεντ Χόσνι Μουμπάρακ, υπό τον τίτλο του ιδιωτικού φωτογράφου του προέδρου με ανάθεση από την εφημερίδα Akhbar el-Yom, όπου εργαζόταν.

Η χορεύτρια της κοιλιάς Nagwa Fouad σε κρουαζιέρα στο Νείλο

Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1970, αλλά και κατά τη διάρκεια των δεκαετιών του 1980 και του 1990, ο Ibrahim γινόταν όλο και πιο επιδέξιος και είχε αρκετές διασυνδέσεις ώστε να μπορεί να προσεγγίσει όλες, σχεδόν, τις αιγυπτιακές διασημότητες, που ήταν το όνειρο της ζωής του. Οι πιο όμορφες φωτογραφίες των αστέρων της χρυσής εποχής του αιγυπτιακού κινηματογράφου τραβήχτηκαν από τον Farouk Ibrahim. Η ίδια απομυθοποιητική διάθεση διαπερνά και τις φωτογραφίες του, στις οποίες απεικονίζονται διασημότητες και είδωλα του πολιτισμού, που γνώρισε τόσο μέσα από τη δουλειά του ως φωτορεπόρτερ όσο και από το σύντομο πέρασμά του στον κόσμο του κινηματογράφου ως ηθοποιός. Ανάμεσα στις φωτογραφίες του Ibrahim αναγνωρίζεις τη νεαρή Sherihan να κάνει χορευτικές ασκήσεις στην αυγή της καριέρας της, τη διάσημη χορεύτρια της κοιλιάς Nagwa Fouad σε κρουαζιέρα στο Νείλο, το θρυλικό ζευγάρι Shouweikar και Fouad El Mohandes στο κρεβάτι, την εμβληματική Souad Hosny σε ένα κινηματογραφικό πλατό, με τα ρολά να συγκρατούν ακόμα τα μαλλιά της. Υπάρχουν πολυάριθμες φωτογραφίες του τραγουδιστή Abdel-Halim Hafez, που υπήρξε πιστός φίλος μιας ολόκληρης ζωής, τον οποίο ο Ibrahim απαθανάτισε σε πάρκα, σε ταξίδια στο εξωτερικό ή ξαπλωμένο σε έναν καναπέ στην άνεση του σπιτιού του, όλες πολύ ιδιαίτερες απεικονίσεις του θρυλικού καλλιτέχνη. Και βέβαια δεν θα μπορούσε να λείπει η Ουμ Καλσούμ, η ιέρεια του αραβικού τραγουδιού.

Η σχέση του με την Kawkab Al Sharq, Το Άστρο της Ανατολής, όπως την αποκαλούσαν στον αραβικό κόσμο, ξεκίνησε την εποχή που ο Ibrahim ήταν ακόμα ένας αρχάριος φωτογράφος. Η Ουμ Καλσούμ τον κάλεσε για να της τραβήξει την πλέον διάσημη φωτογραφία με τη Μεγάλη Πυραμίδα της Γκίζας. Η φωτογραφία άρεσε τόσο πολύ στην Ουμ Καλσούμ που τηλεφώνησε στον αρχισυντάκτη και του ζήτησε να την επισκεφτεί ο Ibrahim στη βίλα της. Έτσι ξεκίνησε μια συνεργασία που εξελίχθηκε σε μια δυνατή φιλία μεταξύ τους. Αυτή η φιλία τον βοήθησε να ξεφύγει από κάποιες δύσκολες καταστάσεις, συμπεριλαμβανομένης μιας σύλληψης στο Μαρόκο. Ο βασιλιάς Χασάν Β’ είχε συμφωνήσει με την Καλσούμ να τραγουδήσει σε μια ιδιωτική συναυλία στην οποία δεν θα παρευρίσκονταν φωτογράφοι ή δημοσιογράφοι. Αλλά ο Ibrahim είχε καταφέρει να εισέλθει ως μέλος του συνεργείου της τραγουδίστριας. Όταν έβγαλε τη φωτογραφική μηχανή του για να φωτογραφίσει έγινε αντιληπτός από τον Υπουργό Εσωτερικών, ο οποίος του πήρε την κάμερα και τον συνέλαβε. Εν τω μεταξύ, η Ουμ Καλσούμ έμαθε τι είχε συμβεί από τη βοηθό της, οπότε πήγε στον βασιλιά για να του το πει, και εκείνος την καθησύχασε, και όταν τον αναζήτησαν, τον βρήκαν να κάθεται με τον Υπουργό. Όταν μάλιστα ο Farouk ενημέρωσε τον βασιλιά ότι του είχαν πάρει την κάμερα, διέταξε να του φέρουν μια νέα.

Αλλά αυτή η φιλία δεν τον γλίτωσε από την οργή της ίδιας της Ουμ Καλσούμ, όταν απαθανάτισε τη στιγμή που έπεσε επί σκηνής κατά τη διάρκεια της διάσημης συναυλίας στο Concorde, στο Παρίσι. Ένας νεαρός Αλγερινός ανέβηκε στη σκηνή ενώ τραγουδούσε και κρατήθηκε από τα πόδια της, επιμένοντας να τα φιλήσει, με αποτέλεσμα να χάσει την ισορροπία της και να πέσει στο δάπεδο. Παρά το γεγονός ότι ο Ibrahim ταξίδεψε με την Ουμ Καλσούμ ως φίλος και ως προσωπικός φωτογράφος και όχι ως δημοσιογράφος, ο ρεπόρτερ που κρυβόταν μέσα του έστειλε τη φωτογραφία μέσω της αιγυπτιακής πρεσβείας στην εφημερίδα Akhbar el-Yom, και όταν η φωτογραφία δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα την επόμενη μέρα, η Ουμ Καλσούμ ήταν τόσο θυμωμένη, που χρειάστηκαν πολλές ώρες για να τον συγχωρέσει. Με αυτό τον τρόπο, μέσα από την οικεία καταγραφή της ζωής των διασημοτήτων, ο φωτογράφος απομακρύνθηκε από την αιθέρια αίγλη των σταρ για να προσφέρει στους αναγνώστες ένα πορτρέτο θνητών ανδρών και γυναικών – ανέγγιχτων, με πολλούς τρόπους, αλλά και ευάλωτων, με πολλούς άλλους.

Το εκτεταμένο αρχείο του Farouk Ibrahim, ο οποίος απεβίωσε το 2011, μιλάει για τη δύναμη του φωτορεπορτάζ ως μέσου διατήρησης και ανάδειξης της ιστορίας σε όλες τις πιο αξιομνημόνευτες, αλλά και φαινομενικά ασήμαντες πτυχές της. Οι φωτογραφίες δεν είναι μόνο μια υπενθύμιση των διαδοχικών κυμάτων που σάρωσαν και άλλαξαν την Αίγυπτο από τη δεκαετία του 1950, αλλά και των υπαίτιων αυτών – από τους πιο μεγαλειώδεις έως τους απόλυτα συνηθισμένους.

Κοψαχείλης Χρήστος, Μάρτιος 2023

Πηγές:

• Amina Abdel-Halim: Remembering Farouk Ibrahim, Pioneer of Egyptian Photography, Egyptian Streets – 17 Φεβρουαρίου 2023
• Nora Koloyan-Keuhnelian: Farouk Ibrahim: A Life hacker, Al-Ahram Weekly – 18 Φεβρουαρίου 2023
• Farah Desouky: The Legend: Farouk Ibrahim’ Exhibit is a Window Into Egyptian History, Cairo Scene Now – 28 Φεβρουαρίου 2023